Thực tiễn đưa nghệ thuật hát Xẩm vào hoạt động giáo dục trải nghiệm tại Trường THPT Yên Mô A

Trong bối cảnh đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, hoạt động giáo dục trải nghiệm được xác định là một nội dung quan trọng nhằm góp phần hình thành phẩm chất và năng lực cho học sinh. Việc lồng ghép các giá trị văn hóa truyền thống vào hoạt động này không chỉ giúp học sinh mở rộng hiểu biết xã hội mà còn bồi dưỡng tình yêu quê hương, ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc. Xuất phát từ định hướng đó, Trường THPT Yên Mô A đã triển khai thực tiễn đưa nghệ thuật hát Xẩm vào hoạt động giáo dục trải nghiệm của nhà trường.

Hát Xẩm là loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc, gắn liền với đời sống sinh hoạt của nhân dân vùng đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có không gian văn hóa Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Tuy nhiên, trước thực tế đời sống hiện đại, loại hình nghệ thuật này ngày càng ít được thế hệ trẻ tiếp cận, đặc biệt là học sinh phổ thông. Việc đưa Xẩm vào môi trường học đường vì vậy mang ý nghĩa vừa giáo dục, vừa bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa địa phương.

Thực tiễn triển khai tại Trường THPT Yên Mô A được xây dựng trên nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường. Các hoạt động được tổ chức trong khuôn khổ chương trình giáo dục phổ thông, gắn với hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và sinh hoạt câu lạc bộ, tránh tổ chức mang tính hình thức hoặc tách rời mục tiêu giáo dục.

Buổi giao lưu cùng các nghệ nhân ở câu lạc bộ hát xẩm Yên Phong cũ và câu lạc bộ Văn hoá nghệ thuật của trường THPT Yên Mô A

Trong quá trình thực hiện, nhà trường chú trọng tạo cơ hội để học sinh được tiếp cận nghệ thuật hát Xẩm thông qua hình thức trải nghiệm trực tiếp. Học sinh được tìm hiểu những kiến thức cơ bản về nguồn gốc, đặc điểm nghệ thuật của Xẩm, đồng thời được quan sát, lắng nghe và tham gia các hoạt động thực hành ở mức độ phù hợp với lứa tuổi. Qua đó, học sinh không chỉ tiếp nhận tri thức mà còn hình thành cảm xúc, thái độ tích cực đối với di sản văn hóa.

Qua theo dõi và đánh giá ban đầu, đa số học sinh thể hiện sự hứng thú và tập trung khi tham gia các hoạt động liên quan đến hát Xẩm. Nhiều em từ chỗ chưa có hiểu biết rõ ràng về Xẩm đã dần hình thành nhận thức cơ bản về loại hình nghệ thuật này, đồng thời bày tỏ mong muốn được tiếp tục tham gia các hoạt động trải nghiệm chuyên sâu hơn.

Học sinh trường THPT Yên Mô A tham gia giao lưu cùng nghệ nhân của câu lạc bộ hát xẩm Yên Phong

Việc đưa nghệ thuật hát Xẩm vào hoạt động giáo dục trải nghiệm cũng góp phần tạo ra môi trường giáo dục giàu bản sắc văn hóa, giúp học sinh có thêm không gian sinh hoạt tinh thần lành mạnh. Các hoạt động được tổ chức không chỉ phục vụ mục tiêu giáo dục mà còn tăng cường sự gắn kết giữa học sinh, giáo viên và cộng đồng địa phương.

Từ thực tiễn triển khai tại Trường THPT Yên Mô A có thể nhận thấy, việc đưa nghệ thuật hát Xẩm vào hoạt động giáo dục trải nghiệm là giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiện của nhà trường và có thể vận dụng tại các cơ sở giáo dục phổ thông khác. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng mô hình trong thời gian tới.